Nội dung chính
NSND Hoàng Quỳnh Mai đã khẳng định vị thế của mình qua giải Đạo diễn xuất sắc tại Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025.
Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025 khép lại với dấu ấn mạnh mẽ khi NSND Hoàng Quỳnh Mai trở thành nữ đạo diễn duy nhất nhận Giải Đạo diễn xuất sắc.
Vở tuồng Lửa cháy Phiên Ngung do chị dàn dựng cho Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia giành Huy chương Vàng, trong khi Cung phi Điểm Bích (Nhà hát Nghệ thuật Ca kịch Huế) đạt Huy chương Bạc, khẳng định tài năng bền bỉ của chị suốt một thập kỷ.
Hoàng Quỳnh Mai: Từ cải lương đến tuồng, bước rẽ đầy thử thách
Thành danh từ sân khấu cải lương, chị đã gây bất ngờ năm 2013 khi chuyển sang ca kịch Huế với vở Sáng trong như ngọc một con người, kể về đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Năm 2019, chị tiếp tục dàn dựng Trung thần (tác giả Hoa Hạ) cho Nhà hát Tuồng Việt Nam và nhận lời khen ngợi từ cố PGS‑TS Trần Trí Trắc.
Mặc dù chỉ đạt Huy chương Bạc, chị coi đó là cột mốc mở đường cho “ngọn núi tuồng”. Lời nhắn của bố chồng – nghệ nhân tuồng Bắc Ninh Nguyễn Hữu Bàng, “bố mong con sẽ đạo diễn tuồng”, đã truyền cảm hứng khiến chị dành ba năm học nghề, nghiên cứu tuồng Bắc – Nam và ước lệ truyền thống.
Năm 2022, chị dàn dựng Tam khúc chúa (HCB) và Vua Thánh triều Lê (giải B – Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam), tiếp tục chứng minh bản lĩnh của một đạo diễn nữ trong môi trường nghệ thuật “khắc nghiệt”.
Khát vọng sáng tạo và triết lý “Trăng 13 quả còn xanh”
Ngay cả khi đã đạt danh hiệu NSND, Hoàng Quỳnh Mai luôn tự nhắc mình không được tự mãn: “Trăng 13 quả còn xanh. Đã làm nghệ thuật phải học lại từ đầu ở mỗi tác phẩm”. Triết lý này dẫn chị xây dựng phong cách dàn dựng kết hợp tính sử thi với cấu trúc thẩm mỹ hiện đại, tôn trọng ước lệ truyền thống nhưng làm mới ngôn ngữ sân khấu bằng chuyển động, ánh sáng, nhịp điệu và biểu cảm tinh tế.
Hiện tại, chị đang tích cực tìm kiếm và đào tạo tài năng trẻ trong sân khấu truyền thống, nhằm truyền nghề và bảo vệ di sản nghệ thuật cho thế hệ kế cận.
“Lửa cháy Phiên Ngung” – Đậm chất tuồng, rất đương đại
Sinh năm 1968 tại Tiên Điền (Hà Tĩnh), chị từng là học sinh chuyên Văn, đoạt giải Nhất Văn tỉnh Nghệ Tĩnh và mơ ước trở thành nhà báo. Khi thi vào Khoa Báo chí thiếu nửa điểm, chị quyết định rẽ sang sân khấu – điện ảnh.
Người thầy cố NSND Hoàng Sự đã cảnh báo: “Nghề đạo diễn vất vả lắm, không hợp với phụ nữ”, nhưng chị kiên quyết theo học và tỏa sáng với vở tốt nghiệp Truyền thuyết một tình yêu (2007). Tên tuổi Hoàng Quỳnh Mai thực sự được khẳng định khi dàn dựng Cung phi Điểm Bích, đoạt Giải Nhất Cuộc thi Tài năng Đạo diễn sân khấu 2007.
Từ đó, chị trở thành một trong những đạo diễn được săn đón nhất, để lại dấu ấn ở nhiều loại hình: cải lương, tuồng, chèo, kịch nói và dân ca kịch.
Ngay sau đêm bế mạc Liên hoan 2025, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, NSND Trịnh Thúy Mùi đã gọi Hoàng Quỳnh Mai là “Nữ đạo diễn số 1 của làng sân khấu Việt Nam”, khen ngợi sự bền bỉ, sáng tạo và cống hiến không ngừng của chị.
Luôn học hỏi, không ngừng đổi mới
Gần đây, chị chia sẻ rằng mình đang xem lại các clip của Liên hoan Quốc tế Sân khấu Thử nghiệm lần VI (2025) để rút kinh nghiệm và tiếp tục nâng cao năng lực sáng tạo.