Nội dung chính
Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, PNJ hiện đang trải qua một bài kiểm tra quản trị nghiêm ngặt khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra NHNN chỉ ra các vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.
Thanh tra NHNN chỉ ra 2 tồn tại của PNJP, “nhà máy in hàng” của PNJ
Trong nhiều năm, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín từ sản xuất, chế tác tới phân phối, với mạng lưới cửa hàng phủ khắp cả nước và thương hiệu mạnh. Tuy nhiên, kết luận thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tại Công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – công ty con 100% vốn của PNJ – đã nêu ra hàng loạt tồn tại trong việc tuân thủ quy định phòng, chống rửa tiền (AML) và quản trị nghiệp vụ.
Ngày 31/12/2025, Chánh Thanh tra NHNN khu vực 2 ban hành Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA đối với PNJP, dựa trên Quyết định số 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025. Nội dung thanh tra bao gồm: tuân thủ pháp luật trong kinh doanh vàng và trang sức, chế độ kế toán‑thuế, sử dụng hóa đơn chứng từ, và các quy định AML.
Theo thanh tra, PNJP có quy mô hoạt động lớn, đầu tư máy móc hiện đại, tạo việc làm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, công ty con này còn vi phạm trong công tác phòng, chống rửa tiền: không kịp thời phân công và đăng ký thông tin cán bộ phụ trách, sai sót trong lưu trữ hồ sơ khách hàng, và báo cáo giao dịch lớn không đúng thời hạn.
Thêm vào đó, PNJP đã khai báo không đúng kỳ tính thuế cho một số nghiệp vụ phát sinh. Dù các sai sót này chưa dẫn đến thiếu thuế thực tế, chúng vẫn vi phạm Luật Quản lý thuế 2019.
NHNN đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời gửi văn bản tới các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM,…) để xem xét xử lý.
Thanh tra NHNN cũng đưa ra 03 kiến nghị và 02 khuyến nghị nhằm cải thiện an toàn, tuân thủ pháp luật và đề xuất cơ chế chính sách cho hoạt động kinh doanh vàng.
PNJP vô hình nhưng đóng góp chính vào tổng doanh thu của PNJ
Trên báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất, tạo ra hơn 8.096 tỷ đồng doanh thu trong quý III/2025 – chiếm gần 99,5% tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ đồng). Nói cách khác, PNJ là mặt tiền bán lẻ, còn PNJP là “nhà máy in hàng”.
Mô hình này không phải là hiếm trong các tập đoàn gia đình lớn ở Việt Nam: công ty mẹ và công ty con được tách biệt để giảm rủi ro chuyển giá, tránh xung đột lợi ích và tăng tính minh bạch nội bộ. Nhưng khi cấu trúc quản trị chồng lấn, những sai sót dù nhỏ của PNJP dễ bị thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.
Trong bối cảnh ESG ngày càng trở thành tiêu chuẩn đánh giá, các “vết xước” về AML và thuế có thể nhanh chóng biến thành câu hỏi lớn hơn về văn hoá kiểm soát rủi ro của toàn tập đoàn.
Thực tế, PNJ đã mở rộng quy mô mạnh mẽ, nhưng hệ thống kiểm soát và tuân thủ chưa bắt kịp độ phức tạp của mình. Khi doanh thu lên hàng chục nghìn tỷ, nhà đầu tư quan tâm không chỉ mức phạt, mà còn việc PNJ có tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ ở PNJP hay không, có tách bạch rõ ràng vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu, và có nâng chuẩn AML, thuế lên tiêu chuẩn khu vực.
Rủi ro lớn nhất trong tài chính hiện đại không phải là một con số lỗ bất ngờ, mà là những góc khuất trong cấu trúc quản trị mà thị trường chưa nhìn thấy. PNJP, với vai trò “hộp đen”, sẽ là điểm nóng mà nhà đầu tư, các cơ quan quản lý và các nhà phân tích sẽ theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới.
Bạn nghĩ sao về mô hình quản trị hiện tại của PNJ? Hãy để lại ý kiến và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.