Nội dung chính
Thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam đang viết lại câu chuyện kinh doanh toàn cầu, kế thừa di sản và tạo ra những giá trị mới cho nền kinh tế.
Di sản doanh nghiệp gia đình
Những doanh nghiệp gia đình đã và đang là xương sống của nhiều nền kinh tế lớn. Theo Family Enterprise USA (2023‑2024), 35% các công ty trong danh sách Fortune 500 do gia đình sở hữu, đóng góp 64% GDP Mỹ, tạo việc làm cho 62% lực lượng lao động và 78% việc làm mới.
Ví dụ quốc tế: A. Lange & Sohne
Thương hiệu đồng hồ A. Lange & Sohne, thành lập năm 1845 tại Dresden, đã vượt qua hai cuộc chiến thế giới và sự sụp đổ của Bức tường Berlin. Đến năm 2000, sau bốn thế hệ, công ty được bán cho tập đoàn Richemont và ngày nay đứng ngang với Patek Philippe trong phân khúc đồng hồ cao cấp.
Thách thức và cơ hội qua các thế hệ
Theo Family Firm Institute, chỉ 30% doanh nghiệp gia đình tồn tại tới thế hệ thứ hai, 12% tới thế hệ thứ ba và chỉ 4% tới thế hệ thứ tư. Ở Việt Nam, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh từ nhập khẩu linh kiện, đồng thời cần hỗ trợ chính sách để bảo vệ giá trị xuất xứ.
Hội đồng Doanh nhân và Gia đình Việt Nam
Gần đây, một nhóm doanh nghiệp đã thành lập Hội đồng Doanh nhân và Gia đình Việt Nam với mục tiêu xây dựng các doanh nghiệp bền vững hàng trăm năm. Số liệu sơ bộ cho thấy 100 doanh nghiệp gia đình lớn nhất Việt Nam đóng góp khoảng 25% GDP quốc gia.
Ví dụ thực tiễn: Những câu chuyện từ mặt đất
Trong một buổi chiều mưa ở Măng Đen, tôi gặp một chàng trai trẻ tốt nghiệp quản trị kinh doanh ở nước ngoài, hiện đang giúp bố mẹ điều hành một tiệm bò nướng. Anh không chỉ quan tâm tới chất lượng thực phẩm mà còn chia sẻ cách tính độ cao lò nướng, lựa chọn thịt tươi vs thịt đông lạnh – những chi tiết nhỏ tạo nên trải nghiệm khách hàng khác biệt.
Tôi cũng có người em họ đang kế thừa doanh nghiệp cơ khí gia đình. Bố ông đã đầu tư máy móc hiện đại và mời chuyên gia nước ngoài đào tạo, đồng thời truyền dạy “lắng nghe nhiều hơn, nói ít hơn” – triết lý doanh nhân 2.0.
Xu hướng toàn cầu và dự báo
McKinsey dự báo rằng vào năm 2024, các doanh nghiệp gia đình sẽ chiếm 40% số doanh nghiệp lớn nhất thế giới, tăng đáng kể so với 15% năm 2010. Điều này khẳng định xu hướng gia tăng sức mạnh của mô hình gia đình trong bối cảnh toàn cầu hoá.
Bài học cho thế hệ doanh nhân mới
Cho dù xuất thân từ các gia đình nổi tiếng hay không, thế hệ doanh nhân trẻ Việt đang tạo ra giá trị vật chất, tinh thần và lan tỏa tích cực cho cộng đồng. Họ không chỉ kế thừa mà còn sáng tạo các mô hình kinh doanh mới – từ thương hiệu thực phẩm truyền thống đến công nghệ sản xuất hiện đại.
Những câu chuyện như Hoshi Ryokan (được vận hành liên tục từ năm 718) hay Marchesi Antinori (điểm rượu vang hàng đầu năm 2023) là minh chứng cho sức mạnh của di sản. Chúng ta hy vọng lịch sử Việt Nam sẽ ghi lại những doanh nghiệp gia đình bền vững qua nhiều thế hệ, góp phần nâng tầm vị thế quốc tế.
Đọc thêm về các doanh nhân Việt thế hệ mới tại đây.