Nội dung chính
Vở tuồng “Hiền thần” đang mở ra một lối đi mới cho nghệ thuật truyền thống, thu hút mạnh mẽ thế hệ trẻ tại TP. Hồ Chí Minh.
1. Nội dung và bối cảnh lịch sử của “Hiền thần”
“Hiền thần” kể lại hành trình của danh tướng Nguyễn Cửu Đàm – người đã bảo vệ vùng đất Gia Định, tiên phong quy hoạch Sài Gòn, xây dựng Lũy Bán Bích và kênh Mã Trường. Những công trình thủy lợi này không chỉ bảo vệ dân chúng mà còn mở rộng sản xuất, góp phần định hình diện mạo đô thị sơ khai của miền Nam.
Vở diễn đặt bối cảnh vào thời chúa Nguyễn Phúc Thuần (1768‑1772), khi Đàng Trong rơi vào bất ổn và biên ải Tây Nam bị giặc Xiêm xâm lược. Để bảo vệ cương thổ, chúa Nguyễn đã phong Nguyễn Cửu Đàm làm Khâm sai chánh thông suất đốc chiến, giao trọng trách đuổi quân Xiêm và ổn định miền Nam.
2. Giá trị nhân văn và thông điệp lịch sử
Nguyễn Cửu Đàm không chỉ nổi bật về tài năng quân sự mà còn đề cao tinh thần khoan hòa, lấy nhân nghĩa làm nền tảng. Nhờ vậy, ông đã tạo dựng nền móng cho mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và các quốc gia láng giềng.
Nhà biên kịch Lê Công Phượng nhấn mạnh: “Những quyết định của nhân vật trong bối cảnh nguy biến là bài học lịch sử, giúp chúng ta suy ngẫm về trách nhiệm của người lãnh đạo và tinh thần hiếu thảo đối với đất nước.”
3. Chiến lược tiếp cận khán giả trẻ
“Hiền thần” không còn chỉ diễn trên sân khấu rạp kín. Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội đã đưa các lớp diễn tới các không gian mở như cổng chợ, bảo tàng lịch sử, đình làng, trường học và khu dân cư. Mô hình này giúp phá vỡ rào cản “sân khấu xa lạ” và tạo ra một “mạch sống” mới cho hát bội.
Nguyễn Hoàng An, một khán giả tình cờ biết tới vở qua mạng xã hội, chia sẻ: “Khi ánh sáng, âm thanh và cảnh trí được đầu tư công phu, tôi đã ngay lập tức bị cuốn hút. Nội dung được giới thiệu ngắn gọn, dễ hiểu, khiến tôi muốn khám phá thêm về hát bội.”
4. Đội ngũ nghệ sĩ trẻ và sáng tạo mới
Đạo diễn Thanh Bình, Ngọc Giàu và Bảo Châu – những người đã lớn lên trong các khóa đào tạo của Nhà hát – đã mang đến góc nhìn hiện đại cho vở diễn. Hai diễn viên trẻ Hà Trí Nhơn và Châu Thanh Mộng lần đầu tiên đảm nhận vai chính, tạo nên sức trẻ và năng lượng mới.
5. Bảo tồn và đổi mới – Hai trụ cột của nghệ thuật truyền thống
Theo Lê Công Phượng, để duy trì sự quan tâm lâu dài của khán giả trẻ, cần thực hiện hai nguyên tắc:
- Gìn giữ giá trị nghệ thuật, chiều sâu văn hoá và lịch sử dân tộc.
- Không ngừng đổi mới, sáng tạo cách thể hiện sao cho phù hợp với thẩm mỹ và thói quen tiêu thụ nội dung của thế hệ hiện đại.
Những nỗ lực này không chỉ giúp hát bội “dễ nghe, dễ nhìn, dễ hiểu”, mà còn tạo ra một làn sóng hứng khởi mới cho toàn bộ nền nghệ thuật truyền thống.
HUỲNH VỸ